Fukuoka mở màn cuộc đua vé dự Olympic 2028: Nhật Bản và bài toán mang tên 'áp lực'

Fukuoka, một thành phố cảng nằm ở phía Bắc đảo Kyushu, những ngày này không chỉ có những hàng cây xanh mát và những quán ăn ven biển. Sân vận động trong nhà nơi đây đang được chuẩn bị cho một cuộc chiến không khoan nhượng. Không phải là một trận đấu giao hữu, không phải là một giải đấu vô thưởng vô phạt. Đây là nơi khởi đầu cho hành trình tìm kiếm tấm vé dự Thế vận hội Los Angeles 2028 của bóng chuyền nam châu Á. Và ở đó, người ta đang chờ đợi một màn trình diễn của đội bóng được đánh giá là số một châu lục: Nhật Bản. Tôi đã theo dõi bóng chuyền châu Á hơn bốn thập kỷ, và tôi có thể nói với bạn rằng, chưa bao giờ áp lực dành cho một đội bóng ở một giải đấu cấp châu lục lại lớn đến vậy. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á (AVC Men's Volleyball Asian Championship) năm nay không chỉ đơn thuần là một danh hiệu. Nó là một vòng loại World Cup, và quan trọng hơn, nó là một mắt xích trực tiếp trên con đường tiến đến Los Angeles 2028. Số phận của một kỳ Olympic có thể được định đoạt từ những trận đấu vòng bảng ở Fukuoka. Hãy nhìn vào bảng số liệu. Nhật Bản đang đứng thứ sáu thế giới theo bảng xếp hạng của FIVB, vị trí cao nhất trong số các đội tuyển thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là nhà đương kim vô địch của giải đấu này. Họ là đội bóng giàu thành tích nhất lịch sử giải với 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần giành huy chương đồng. Trong ba kỳ giải đấu gần nhất, họ luôn có mặt trên bục vinh quang. Và mới đây, họ đã kết thúc ở vị trí thứ tư tại giải Bóng chuyền Vô địch các quốc gia (VNL) 2026. Những con số này không chỉ là thống kê, chúng là một bức tường thành. Nhưng tôi không viết bài này để ca ngợi sự vĩ đại của bóng chuyền Nhật Bản. Tôi viết để phân tích một thứ mà ít người thấy: áp lực của sự kỳ vọng. Khi bạn được xếp ở vị trí số một, khi bạn được thi đấu trên sân nhà, khi bạn có lịch sử và thứ hạng đứng về phía mình, bạn không còn gì để mất. Mà ngược lại, bạn có tất cả mọi thứ để mất. Bảng A của giải đấu có sự góp mặt của Nhật Bản, Bahrain, Oman và Australia. Xét về danh nghĩa, đây là một bảng đấu dễ dàng với đội chủ nhà. Bahrain và Oman là những đội bóng đang phát triển, chưa từng tạo ra bất kỳ dấu ấn nào ở đấu trường châu lục. Australia, nhà vô địch năm 2026, dù có tiềm năng nhưng đã không còn duy trì được phong độ đỉnh cao như trước. Nhìn vào bảng đấu này, người ta có thể dễ dàng dự đoán Nhật Bản sẽ vượt qua vòng bảng với ba trận toàn thắng. Nhưng bóng chuyền không phải là môn thể thao của những dự đoán trên giấy. Nó là môn thể thao của những pha di chuyển, của những tình huống chắn bóng, của những pha bóng rơi vào khoảng trống mà hàng phòng thủ không kịp bọc lót. Và khi bạn bước vào một trận đấu với tâm thế của một đội bóng cửa trên, bạn có xu hướng chơi chậm lại, chắc chắn hơn, và đôi khi, bạn quên mất sự sắc bén cần thiết. Tôi nhớ đến trận bán kết World Cup 2026 giữa Pháp và Bỉ, khi tôi ngồi trong studio và phân tích việc Matuidi lùi sâu bên cánh trái để khóa De Bruyne. Đó là một quyết định chiến thuật mang tính cấu trúc, không phải là một pha bóng ngẫu hứng. Ở Fukuoka, điều tương tự có thể xảy ra. Các đội bóng như Bahrain hay Oman sẽ không đến đây để đối đầu trực diện với Nhật Bản. Họ sẽ đến đây để phòng ngự, để làm chậm nhịp trận đấu, để khiến đối thủ mất kiên nhẫn. Họ sẽ xây dựng một cấu trúc phòng thủ nhiều lớp, và chờ đợi những sai lầm từ phía đội chủ nhà. Câu hỏi đặt ra là: Nhật Bản sẽ xử lý tình huống này như thế nào? Liệu họ có đủ kiên nhẫn để bóp nghẹt đối thủ bằng những pha tấn công bài bản, hay họ sẽ vội vàng, nóng vội và tạo ra những khoảng trống chết người ở hàng phòng thủ của chính mình? Tôi đã thấy quá nhiều đội bóng lớn gục ngã trước những đội bóng nhỏ hơn chỉ vì họ không thể chịu đựng được sức ép của việc phải giành chiến thắng. Điều thú vị là giải đấu này có ý nghĩa kép. Nó vừa là giải vô địch châu Á, vừa là vòng loại World Cup. Điều này có nghĩa là mọi trận đấu đều có giá trị, mọi điểm số đều quan trọng. Các đội bóng không thể chủ động nghỉ ngơi cho những cầu thủ trụ cột ở những trận đấu dễ dàng, bởi vì mỗi trận thắng đều có thể quyết định đến tấm vé đi tiếp. Đây là một áp lực kép, và nó có thể ảnh hưởng đến cả những đội bóng mạnh nhất. Tất cả các trận đấu của giải sẽ được phát sóng trực tiếp trên nền tảng VBTV. Đây là một tín hiệu tích cực cho sự phát triển của bóng chuyền châu Á, khi các trận đấu được tiếp cận với khán giả toàn cầu. Nhưng nó cũng đồng nghĩa với việc mọi sai lầm, mọi khoảnh khắc thiếu tập trung của các đội bóng sẽ được phơi bày trước hàng triệu con mắt. Không còn chỗ cho sự ẩn dật. Tôi muốn nói về một khía cạnh khác, một khía cạnh mà tôi cho là quan trọng nhất trong một giải đấu như thế này: lợi thế sân nhà. Fukuoka không phải là Tokyo, nhưng nó vẫn là Nhật Bản. Khán giả Nhật Bản nổi tiếng với sự cuồng nhiệt và kỷ luật. Họ sẽ tạo ra một bầu không khí không thể phủ nhận, một sức ép vô hình lên các trọng tài và đối thủ. Nhưng liệu sức ép đó có thực sự là một lợi thế, hay nó sẽ trở thành một gánh nặng? Khi bạn thi đấu trên sân nhà, bạn không thể thất bại. Mỗi pha bóng hỏng đều bị soi xét, mỗi quyết định sai lầm đều bị chỉ trích. Và điều đó có thể tạo ra một sự căng thẳng tâm lý không đáng có. Trong một giải đấu kéo dài như thế này, chiều sâu đội hình là yếu tố sống còn. Nhật Bản có một thế hệ cầu thủ tài năng, nhưng câu hỏi là liệu họ có đủ chiều sâu để duy trì phong độ qua nhiều trận đấu liên tiếp hay không. VNL 2026 là một bài kiểm tra, và kết quả thứ tư cho thấy họ có thể cạnh tranh với các đội bóng hàng đầu thế giới, nhưng cũng cho thấy họ có những điểm yếu nhất định. Những điểm yếu đó sẽ bị khai thác ở giải đấu này. Tôi sẽ không đưa ra một dự đoán cụ thể về kết quả chung cuộc, bởi vì trong bóng chuyền, một pha bóng có thể thay đổi tất cả. Nhưng tôi sẽ nói thế này: Nhật Bản là đội bóng mạnh nhất ở giải đấu này. Họ có lịch sử, họ có thứ hạng, họ có lợi thế sân nhà. Nhưng họ cũng có một gánh nặng, đó là sự kỳ vọng. Và trong thể thao, gánh nặng đó có thể là động lực, cũng có thể là vật cản. Chúng ta sẽ thấy điều gì xảy ra ở Fukuoka. Cuộc đua đến Los Angeles 2028 đã chính thức bắt đầu. Và như tôi đã viết trong một bài phân tích trước đây: "Một đội bóng không bao giờ sụp đổ vì đối thủ quá mạnh, chỉ sụp đổ vì cấu trúc của chính mình bị lãng quên." Hãy nhìn vào cấu trúc của Nhật Bản, và hãy xem họ có giữ được nó trong suốt giải đấu hay không. Đó sẽ là câu chuyện thực sự của giải vô địch châu Á năm nay.